Cúng chúng sinh cần những gì?

Theo Nhà nghiên cứu Văn hóa Dân gian, Chuyên gia phong thủy Nguyễn Hoàng – Giám đốc Viện Phong thủy
Hoàng gia Việt Nam, trong quan niệm dân
gian, “chúng sinh” được hiểu khá rộng, bao gồm các vong linh con người và cả
vong linh vạn vật.

Từ quan niệm này, việc cúng chúng sinh trong Rằm tháng Bảy được nhìn nhận
không đơn thuần là một nghi thức mà còn mang ý nghĩa chia sẻ và cầu
mong những chúng sinh không nơi nương tựa được nhẹ bớt khổ đau.

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Hoàng, một trong những điều
quan trọng khi chuẩn bị lễ cúng chúng sinh là đáp ứng những nhu cầu cơ bản như
ăn, uống, mặc và đi đường.

Ông cho rằng, nếu đã thực hiện nghi lễ với tâm nguyện bố thí thì nên
chuẩn bị lễ vật theo hướng thiết thực.

Cho ăn: Nên cúng nhiều gạo, từ vài ký đến vài chục ký lô gam.

Cho uống: Nên cúng nhiều nước, từ vài chai đến vài chục chai nước sạch.

Cho mặc: Nên cúng quần áo, y phục. Không cần đẹp, chỉ cần lành.

Cho tiền: Nên cúng tiền mã, giúp vong linh có lộ phí đi đường

Theo chuyên gia, sau khi hoàn tất nghi lễ, quần áo và tiền mã có thể
hóa theo phong tục. Trong khi đó, gạo và nước không nhất thiết phải đem rắc
rải.

“Gạo, nước thì không cần rắc rải, gia chủ có thể sử dụng để nấu cơm, giải
khát. Ngoài ra, có thể cúng thêm được vật gì cũng đều quý cả”, ông nói.

Như vậy, điều quan trọng không nằm ở việc mâm lễ phải thật đắt tiền hay
cầu kỳ mà ở ý nghĩa của việc chia sẻ, bố thí theo tín ngưỡng dân gian và khả
năng của mỗi gia đình.

Một nội dung được chuyên gia Nguyễn Hoàng nhấn
mạnh là lời nguyện trong lễ cúng. Theo ông, thay vì
chỉ cầu mong những điều liên quan đến bản thân và gia đình, người thực hiện lễ
có thể hướng lời nguyện đến việc cầu cho chúng sinh được cứu bạt khổ nạn, không
còn đói khát, giá lạnh hay đớn đau.

Bên cạnh đó là lời cầu mong các chúng sinh được trở về nơi quê quán, tìm
được nơi nương tựa và có một hành trình tốt đẹp hơn theo quan niệm tín ngưỡng.

“Cầu cho chúng sinh được hồn phách đồng quy, hồi hương bản quán, siêu
sinh chuyển kiếp, đến nơi mong đợi”, ông Nguyễn Hoàng chia sẻ.

Một lời nguyện khác được ông đề cập là cầu mong chúng sinh được các đấng
thiêng liêng dẫn đường, giác ngộ và tiêu trừ nghiệp chướng theo quan niệm Phật
giáo và tín ngưỡng dân gian.

Ai được cầu phù độ?

Theo quan niệm mà chuyên gia Nguyễn Hoàng đưa
ra, trong nghi lễ cúng chúng sinh, người thực hiện có thể hướng lời nguyện đến
Hội đồng Chư Thiên, trong đó có Địa Quan Đại Đế, Thái Ất Cứu Khổ Thiên Tôn,
Thập Điện Diêm Vương; Mười phương Chư Phật, đặc biệt là Địa Tạng Vương Bồ Tát,
Mục Kiền Liên Tôn Giả.

Bên cạnh đó còn có các vị thần linh bản xứ như Thành Hoàng Bản Cảnh, Chúa
Đất Long Mạch Tài Thần, Đương Xứ Thổ Địa Phúc Đức Chính Thần, Bản Gia Táo Quân,
Tiền Chủ Hậu Chủ…

Những nội dung này thuộc hệ thống tín ngưỡng, quan niệm dân gian và tâm
linh, có sự khác nhau giữa các vùng miền, gia đình và cộng đồng. Vì vậy, việc
thực hành nghi lễ có thể được lựa chọn tùy theo phong tục và điều kiện của từng
gia đình.

Điều đáng chú ý là từ góc độ văn hóa, tục cúng chúng sinh trong Rằm tháng
Bảy còn thể hiện tinh thần bố thí, lòng trắc ẩn và sự sẻ chia với những số phận
được quan niệm là không nơi nương tựa.

Vì thế, bên cạnh việc chuẩn bị lễ vật, điều quan trọng nhất vẫn là thái
độ thành kính và cách ứng xử phù hợp với phong tục, tránh tâm lý mê tín, phô
trương hoặc đặt nặng giá trị vật chất của mâm lễ.

Văn khấn chúng sinh
ngoài trời mà các gia đình
có thể tham khảo:

Muôn
ngàn kính lễ Trời Đất!

Vạn
sự khởi từ tâm!

–
Nhất nhất cung niệm Hội đồng Chư Thiên, Mười phương Chư Phật

–
Nhất nhất cung niệm Đức Địa Quan Đại Đế, Đức Thái Ất Cứu Khổ Thiên Tôn

–
Nhất nhất cung niệm Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát, Đức Mục Kiền Liên Bồ Tát

–
Nhất nhất cung niệm Thập Điện Diêm Vương, Thần Linh các cõi

–
Nhất nhất cung niệm Thành Hoàng Bản Cảnh Chư Vị Đại Vương, Địa Chúa Long Mạch
Tài Thần, Đương Xứ Thổ Địa Phúc Đức Chính Thần, Bản Gia Táo Quân, Tiền Chủ Hậu
Chủ, Gia tiên dòng họ…

– Gia chủ thỉnh mời thập loại chúng sinh hữu duyên lai
ngộ

Hôm
nay!

Nhân
dịp Trung Nguyên, Ngài Địa Quan Đại Đế, Ngài Thái Ất Cứu Khổ Thiên Tôn ban phúc
xá tội; Ngài Diêm Vương mở Quỷ Môn Quan; Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát siêu độ
hương linh; Đức Mục Kiền Liên mở lòng cứu khổ; Nhân gian hiếu tưởng cội nguồn;

Gia
chủ chúng con xin dâng lễ vật: tiền vàng, y phục, gạo, muối, cháo, nước, chay,
mặn lòng thành để Chư Thiên, Chư Phật, Chư Thánh, Chư Mẫu, Chư Thần, cùng Gia
Tiên dòng họ, hiệp đồng ban lộc cho chúng sinh được sử dụng đồ ăn, thức uống,
cái mặc, cái dùng. Đồng thời, cấp phát kim ngân cho chúng sinh đi đường thuận lợi.

Cúi
xin cái Ngài cứu bạt khổ nạn, hướng đạo chúng sinh, giúp cho họ tìm đường sáng
mà đi, nơi cõi lành mà đến.

–
Ai muốn về với Phật thì được đưa tới cửa Chùa.

–
Ai muốn về với Chúa thì được đến chỗ Thánh đường.

–
Ai muốn về với Thánh, Mẫu, các Quan thì được đến nơi Đền, Phủ

–
Ai muốn về với Thần Linh bản xứ thì được về Đình, Miếu gần đây.

–
Ai muốn về quê thì Phật, Tiên giúp cho hồi hương bản quán.

–
Ai chưa thể đi được mà đành ở lại đất này thì tương trợ cho gia chủ được bình
an, thịnh vượng.

Cúi
xin Chư Phật, Chư Thiên, Thần Tiên giúp cho các vị ấy được mãn nguyện đường âm,
cũng là giúp chúng con được tẩy tịnh căn nhà được an yên, tốt đẹp.

Lòng
thành một nén, cảm tạ Thánh ân! Khắp cõi xa gần, chúng sinh hưởng phúc!